پیک دوستی

خبر درگذشت آیت الله صالحی نجف آبادی برای اهل فرهنگ و نخبگان اندیشه ی دینی بسیار تلخ و سخت بود. شاید بسیاری از مخاطبان این نوشته از کسی که یک روزی در این کشور جنجالی ترین نظریات را در حوزه ی دین و با هدف عقل گرایی تاریخی ارائه می کرد، چیزی ندانند. حق هم دارند. در این سه دهه ی بعد از انقلاب در رسانه های رسمی جایی برای طرح اندیشه های عمیق صالحی نجف آبادی وجود نداشت و در سطح عمومی کسی حتی اسمی از او نشنیده بود. صالحی نجف آبادی در دهه ی پنجاه شمسی مشهور ترین نظریه پرداز در حوزه ی دین شد. استحکام مبانی فقه و اندیشه ی دینی او با جسارتی بی نظیر همراه شده بود و در مسائل مختلف دینی، به خصوص در تاریخ، نظریات متفاوتی ارائه کرد. معروف ترین کتابش "شهید جاوید" بود که یکی از کم نظیر ترین مخالفتهای بخش جدی حوزه ها و نویسندگان و متولیان سنتی دین را به دنبال داشت. وی در آن کتاب بسیاری از عقاید رایج در مورد قیام امام حسین علیه السلام را رد کرد و با توجه به تاریخ اثبات کرده بود که امام حسین علیه السلام برای برپایی حکومت به کربلا رفته است. جریانات روشنفکرتر، این نظریه را یک نظریه ی مترقی دانستند و به دنبال آن رفتند. از سوی دیگر مخالفت های بی سابقه ای در حوزه ی علمیه و مساجد به راه افتاد. ده ها کتاب که بسیاری از آن ها فحاشی بود علیه شهید جاوید نوشته شد. موج مخالفت با شهید جاوید به موج مخالفت با دکتر شریعتی گره خورد. شریعتی و شهید جاوید صالحی نجف آبادی در یک سو، و اندیشه ی مسلط بر حوزه ها و جریان سنتی در سوی دیگر بود. آیت الله منتظری هم که آن روزها – مثل این روزها – سمبل مقاومت و مبارزه و فقه مترقی بود و مکتب مبارزه ی آزادی خواهی امام را در ایران هدایت می کرد، به اتفاق آقای مشکینی برای کتاب شهید جاوید یادداشت تأیید آمیزی نوشتند که به عنوان تقریظ در ابتدای کتاب آمد.

کسانی که با امام و مبارزه با رژیم هم سر مخالفت داشتند، به بهانه ی کوبیدن آیت الله منتظری وارد صحنه ی مخالفت با شهید جاوید شدند و البته با انگیزه ی سیاسی. خدا رحمتش کند صالحی نجف آبادی را؛ آن وقت ها معروف بود که گفته است یک کتاب نوشته ام که بیش از ۴۰ کتاب ردیه علیه آن چاپ شده است.

او استاد بسیاری از شخصیت های بنام روحانی، من جمله هاشمی رفسنجانی بوده است. فقدان چنین اندیشه های جسور که به ندرت در حوزه ی اندیشه ی دینی ظاهر می شدند، یک ضایعه ی به معنای واقعی کلمه است. روحش شاد.

 http://www.webneveshteha.com/weblog/?id=2146307792